Quy trình công nghệ sản xuất dầu ăn

Written by

Quy trình công nghệ sản xuất dầu ăn công nghiệp

Ngày nay, công nghệ sản xuất dầu ăn rất phát triển từ khâu chiết tách thu dầu đến kỹ thuật tinh luyện giúp dầu có chất lượng cao hơn.

 Nguyên liệu và yêu cầu của nguyên liệu

Chỉ những loại hạt chứa dầu cao mới được sử dụng như cọ, hướng dương, dừa, bơ cacao, đậu phộng hoặc cây chứa dầu như cây olive, cây cọ, cây bơ (sử dụng nhiều trong mỹ phẩm, ít trong thực phẩm).

Quy trình công nghệ sản xuất dầu từ hạt chứa dầu

Hạt sau khi thu hoạch phải được sơ chế và bảo quản tránh bị hư hỏng làm ảnh hưởng đến chất lượng hạt dầu cũng như sản phẩm dầu được tạo ra.

Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất dầu thực vật bằng phương pháp cơ học

Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất dầu thực vật bằng phương pháp cơ học

>>> Xem ngay Hướng dẫn từng bước cách làm dầu lạc thủ công tại nhà

Tách vỏ hạt

Quá trình tách vỏ hạt gồm các bước: Phá vỡ vỏ hạt, xay xát và phân ly hỗn hợp sau xay. Tùy thuộc tính chất cơ lý của các mô hạt dầu, máy xay xát vỏ được thiết kế quy trình làm việc theo các nguyên lý khác nhau.

Nghiền nguyên liệu chứa dầu

Tùy thuộc độ bền cơ học của từng loại nguyên liệu sẽ sử dụng các loại lực nghiền khác nhau. Do đó việc chọn một loại thiết bị nghiền phải dựa vào tính chất cơ học của nguyên liệu kết hợp với yêu cầu bột nghiền.

Chưng sấy bột nghiền

Quá trình chưng sấy sẽ phá vỡ  liên kết tự nhiên giữa phần béo và phần không béo, giúp dầu thoát ra ở dạng tự do dưới tác dụng của nước và nhiệt. Ngoài ra, nhờ vào các tác động này đã tạo cho dầu có độ nhớt thích hợp (thấp nhất), tạo tính linh động cho dầu.

Chưng sấy có thể dùng hai chế độ

Chế độ chưng sấy khô

Trong quá trình chưng sấy không gia ẩm cho nguyên liệu mà chỉ đơn thuần sấy. Chế độ này ít được sử dụng vì hiệu suất tách dầu thấp do bột không được trương nở.

Chế độ chưng sấy ướt

Trong quá trình chưng sấy tiến hành làm ẩm đến độ ẩm thích hợp (chưng) cho sự trương nở phần háo nước của bột rồi sau đó sấy để nguyên liệu có độ ẩm thích hợp cho viêc ép. Ở giai đoạn chưng, bột nghiền được làm ẩm bằng nước hoặc hỗn hợp của nước với hơi nước trực tiếp, ở giai đoạn sấy, bột sau khi chưng thường được sấy khô bằng hơi nước gián tiếp. Đây là chế độ được áp dụng rộng rãi hiện nay vì đã tạo điều kiện cho các thành phần của bột biến đổi đến mức tốt nhất.

Chiết tách dầu bằng quá trình ép

Khi ép, dưới tác dụng của ngoại lực, trong khối bột xảy ra sự liên kết bề mặt bên trong cũng như bên ngoài của các phần tử, ta có thể chia ra làm hai quá trình chủ yếu.

Quá trình xảy ra đối với phần lỏng

Đây là quá trình làm dầu thoát ra khỏi các khe vách giữa các bề mặt bên trong cũng như bên ngoài của tế bào. Khi bắt đầu ép, do lực nén các phần tử bột sít lại gần nhau, khi lực nén tăng lên, các phần tử bột bị biến dạng. Các khoảng trống chứa dầu bị thu hẹp lại và đến khi lớp dầu có chiều dày nhất định, dầu bắt đầu thoát ra. Tốc độ thoát dầu phụ thuộc vào độ nhớt của lớp dầu và phụ thuộc vào áp lực ép, độ nhớt càng bé, áp lực càng lớn thì dầu thoát ra càng nhanh.

Một điều quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả lấy dầu là nếu tốc độ tăng áp lực quá nhanh thì sẽ làm bịt kín các đường thoát dầu làm dầu không thoát ra được, điều này thấy rất rõ ở các máy ép mà trong đó nguyên liệu không được đảo trộn (máy ép thủ công).

Xử lý khô dầu

Khô dầu sau khi ép thường 5 ¸ 6 % (nếu ép vít), và chứa 14  ¸ 16 % dầu trong khô dầu (ép thủ công), còn có nhiều chất dinh dưỡng như protit, gluxit… nên có một số loại nguyên liệu như lạc, đậu nành… sau khi ép lấy dầu, khô dầu của nó có thể sử dụng làm nước chấm hoặc làm thức ăn gia súc.

Để bảo quản khô dầu nhằm phục vụ cho các mục đích trên, trước tiên cần phải làm nguội khô dầu, việc làm nguội có thể thực hiện bằng cách cho khô dầu tiếp xúc với không khí sau khi ra khỏi máy ép, tránh ủ đống. Đối với khô dầu sản xuất bằng phương pháp thủ công, do có độ ẩm cao nên rất dễ bị mốc nên cần phải xay nhỏ, phơi khô rồi đóng bao bảo quản.

Sản xuất dầu ăn bằng phương pháp Trích ly

Trích ly dầu được thực hiện dựa trên đặc tính hòa tan tốt của dầu thực vật trong các dung môi hữu cơ không cực như xăng, hecxan, dicloetan chủ yếu là hexan. Việc chuyển dầu phân bố bên trong cũng như mặt ngoài các cấu trúc vật thể rắn như hạt, bột chưng sấy, khô dầu vào pha lỏng của dung môi là một quá trình truyền khối xảy ra trong lớp chuyển động, dựa vào sự chênh lệch nồng độ đầu trong nguyên liệu và dòng chảy bên ngoài.

Khai thác dầu bằng phương pháp trích ly đem lại hiệu quả kinh tế cao, được nhiều nước trên thế giới áp dụng do có nhiều ưu điểm:

– Máy móc thiết bị được cơ giới hóa và tự động hóa hoàn toàn nên quy trình sản xuất liên tục, năng suất thiết bị cao, thao tác dễ dàng, hiệu suất lao động cao.

– Trích được triệt để hàm lượng dầu từ nguyên liệu, hàm lượng dầu còn lại trong bã rất thấp (0,1- 0,3%). Do đó, dầu tổn thất trong quá trình sản xuất không đáng kể.

– Đối với các loại nguyên liệu có chứa hàm lượng dầu thấp (17- 18%) và loại nguyên liệu chứa dầu quý thì chỉ dùng phương pháp trích ly có hiệu quả khai thác cao.

Dây chuyền công nghệ sản xuất dầu ăn

Dây chuyền công nghệ sản xuất dầu ăn

>>>Xem thêm: Những loại cầu trục dầm đơn thường dùng để nâng hạ hàng hóa trong các nhà máy, xưởng sản xuất

Quá trình tinh luyện dầu thực vật

Dầu thu được sau trích ly mới chỉ qua làm sạch sơ bộ gọi là dầu thô.Trong thành phần dầu thô có nhiều loại tạp chất khác nhau. Đó là các chất  photphplipit, sáp, hydrocacbua, axit béo tự do, các gluxit các tạp chất vô cơ, và các hợp chất gây mùi và vị. Các tạp chất này có loại chuyển theo vào dầu trong quá trình ép hoặc trích ly hoặc có thể là những chất xuất hiện do kết quả của các phản ứng xảy ra trong dầu khí bảo quản.

Trong công nghiệp sử dụng 2 loại sơ đồ tinh luyện dầu: tinh luyện bộ phận và tinh luyện hoàn chỉnh.

-Tinh luyện bộ phận nhằm mục đích loại ra khỏi dầu những nhóm tạp chất nhất định theo yêu cầu.

-Tinh luyện hoàn chỉnh nhằm thu được dầu không còn tạp chất cơ học: không màu không mùi vị, lượng axit béo tự do ở mức thấp nhất theo qui định. Dầu sau khi tinh luyện hoàn chỉnh chỉ gồm hầu như triglyxerit thuần khiết.

Yêu cầu sản phẩm dầu thực vật:

-Khả năng dinh dưỡng cao và không chứa độc tố

-Dầu không được chứa các acid béo tự do

-Dầu không màu hoặc có màu vàng nhạt, trong suốt, không có mùi vị khó chịu và ít tạp chất

-Dầu tinh chế phải bảo quản được lâu, không bị ôi, không trở mùi

dausach.com.vn

Related Posts

4 cách làm trong dầu ăn đã qua chiên an toàn

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *